Nếu kinh tế tầm thấp là một hệ sinh thái, thì drone có thể được xem là một trong những công cụ trực tiếp đưa các hoạt động kinh tế lên không gian.Nhưng một câu hỏi thú vị hơn là: drone tạo ra giá trị bằng cách nào?

Một chiếc drone chỉ bay từ điểm A đến điểm B chưa chắc đã tạo ra giá trị kinh tế. Giá trị xuất hiện khi chuyến bay đó giải quyết được một nhu cầu cụ thể: thu thập dữ liệu, kiểm tra công trình, theo dõi cây trồng, vận chuyển hàng hóa hay thực hiện một nhiệm vụ mà trước đây cần nhiều thời gian và nguồn lực hơn.

Giá trị của drone

Biến không gian thành một “điểm làm việc”

Một nhà máy có dây chuyền sản xuất. Một công trường có máy móc. Một cánh đồng có hệ thống tưới tiêu. Còn trong một số hoạt động tầm thấp, drone chính là một công cụ làm việc trên không. Nó có thể mang theo camera, cảm biến, thiết bị phun hoặc hàng hóa và thực hiện nhiệm vụ trong một khu vực nhất định.

Điều này tạo ra một thay đổi khá đặc biệt: hoạt động không còn chỉ diễn ra trên mặt đất. Một phần của quy trình sản xuất, khảo sát hoặc dịch vụ được đưa lên không gian phía trên khu vực đó.

“Tầm nhìn” của drone

Giá trị đầu tiên: nhìn được những gì từ mặt đất khó nhìn thấy. Đây là một trong những cách drone tham gia vào kinh tế tầm thấp rõ ràng nhất.

Từ trên cao, drone có thể quan sát một khu vực rộng hơn trong một lần hoạt động. Camera và cảm biến có thể thu thập thông tin về:

• Địa hình.
• Công trình.
• Cây trồng.
• Máy móc.
• Đường dây.
• Mái nhà.
• Khu vực sản xuất.

Nhưng hình ảnh chỉ là bước đầu tiên. Giá trị lớn hơn xuất hiện khi hình ảnh được xử lý thành dữ liệu có thể sử dụng. Ví dụ: Drone → chụp ảnh → tạo dữ liệu → xử lý → phát hiện vấn đề → hỗ trợ quyết định. Đây chính là cách một chuyến bay trở thành một phần của quy trình kinh tế.

Thu thập dữ liệu

Trong nhiều ứng dụng hiện đại, drone không phải là nơi tạo ra quyết định cuối cùng. Nó giống như một cảm biến di động trên không. Thay vì đặt một camera cố định tại một vị trí, camera có thể được đưa đến nhiều vị trí khác nhau bằng drone. Điều này đặc biệt hữu ích với những khu vực rộng hoặc khó tiếp cận.

Một drone khảo sát có thể di chuyển theo tuyến đường được lập trước, thu thập dữ liệu rồi đưa dữ liệu về hệ thống xử lý. Như vậy, drone trở thành một mắt xích trong chuỗi: Môi trường → drone → dữ liệu → phần mềm → thông tin → con người.

Tham gia sản xuất nông nghiệp

Trong nông nghiệp, khoảng cách giữa mặt đất và trên không tạo ra một góc nhìn mới.

Từ trên cao, drone có thể khảo sát diện tích lớn, ghi nhận hình ảnh cây trồng và hỗ trợ theo dõi tình trạng đồng ruộng. Một số hệ thống còn kết hợp dữ liệu hình ảnh với phần mềm để phân tích khu vực cần chú ý.

Ngoài việc quan sát, những loại drone chuyên dụng còn có thể thực hiện nhiệm vụ phun vật tư. Như vậy, cùng một nền tảng công nghệ có thể tham gia vào cả thu thập dữ liệu và thực hiện tác vụ.

Tham gia xây dựng

Một công trường luôn thay đổi. Mặt bằng thay đổi, vật liệu thay đổi, công trình thay đổi theo từng giai đoạn.

Drone có thể bay qua công trường và ghi nhận hình ảnh từ trên cao theo từng thời điểm. Những dữ liệu này có thể được sử dụng để:

• Theo dõi tiến độ.
• Khảo sát khu vực.
• Ghi nhận hiện trạng.
• Hỗ trợ lập bản đồ.
• Kiểm tra một số vị trí.

Điểm quan trọng là drone không thay thế toàn bộ hoạt động khảo sát hay kỹ thuật. Nó trở thành một công cụ bổ sung dữ liệu cho con người và hệ thống kỹ thuật.

Tham gia kiểm tra và bảo trì

Có những vị trí con người có thể tiếp cận nhưng việc tiếp cận mất nhiều thời gian hoặc tiềm ẩn rủi ro. Ví dụ như: tháp cao, mái nhà, cầu, đường dây điện hoặc những công trình ở vị trí khó tiếp cận.

Thay vì đưa người trực tiếp đến mọi vị trí, drone có thể mang camera hoặc cảm biến đến gần đối tượng cần kiểm tra. Sau đó, hình ảnh có thể được chuyển về cho kỹ thuật viên phân tích.

Đây là một ví dụ rõ về việc drone có thể trở thành công cụ hỗ trợ công việc kỹ thuật.

Tham gia logistics

Một hướng khác là sử dụng drone để vận chuyển. Trong mô hình này, thiết bị không còn chỉ mang camera mà mang theo hàng hóa. Quy trình có thể được hình dung: Kho hàng → drone → đường bay → điểm nhận.

Tuy nhiên, để biến ý tưởng này thành một dịch vụ logistics thực tế, cần nhiều thành phần hơn một chiếc drone. Cần hệ thống nhận đơn, quản lý hàng hóa, điều phối phương tiện, điểm cất hạ cánh, sạc năng lượng và quản lý hoạt động bay.

Vì vậy, logistics bằng drone là ví dụ điển hình cho việc một thiết bị công nghệ phải kết nối với cả một hệ thống kinh tế.

Drone kết nối với AI

Drone càng có nhiều cảm biến thì lượng dữ liệu thu được càng lớn. Con người không thể kiểm tra thủ công mọi hình ảnh trong những hệ thống có quy mô lớn. Đây là lúc AI có thể tham gia.

AI có thể được sử dụng để nhận dạng đối tượng, phát hiện bất thường, phân loại hình ảnh hoặc hỗ trợ phân tích dữ liệu. Khi đó, quy trình có thể chuyển từ: Drone → con người xem dữ liệu, sang: Drone → AI xử lý → con người kiểm tra và ra quyết định.

Drone vì vậy không chỉ là phương tiện bay mà trở thành một phần của hệ thống dữ liệu tự động.

Khi một drone trở thành nhiều drone

Một drone có thể thực hiện một nhiệm vụ. Nhưng một hệ thống gồm hàng chục hoặc hàng trăm drone lại tạo ra một bài toán hoàn toàn khác.

Lúc này cần có: điều phối → phân nhiệm vụ → theo dõi → truyền dữ liệu → quản lý năng lượng → xử lý tình huống.

Con người không nhất thiết phải điều khiển từng thiết bị một cách thủ công. Thay vào đó, con người có thể chuyển sang vai trò giám sát và quản lý cả hệ thống.

Đây là một bước chuyển quan trọng khi drone tiến sâu hơn vào kinh tế tầm thấp.

Drone không phải toàn bộ câu chuyện

Điều quan trọng nhất cần nhớ là: Drone chỉ là một mắt xích. Đằng sau một chuyến bay thành công có thể là cả hệ thống gồm phần cứng, phần mềm, dữ liệu, hạ tầng và con người.

Vì vậy, khi nói “drone tham gia vào kinh tế tầm thấp”, điều đó không chỉ có nghĩa là có nhiều drone hơn trên bầu trời. Nó có nghĩa là nhiều hoạt động kinh tế bắt đầu sử dụng không gian tầm thấp như một phần của quy trình vận hành.

Lời kết

Drone tham gia vào kinh tế tầm thấp thông qua nhiều vai trò: thu thập dữ liệu, khảo sát, kiểm tra, hỗ trợ sản xuất, vận chuyển và cung cấp dịch vụ.

Từ một thiết bị bay, drone có thể trở thành một công cụ kỹ thuật, một cảm biến di động, một phương tiện vận chuyển hoặc một thành phần trong hệ thống tự động. Và khi drone kết hợp với AI, IoT, dữ liệu, tự động hóa và các phương tiện khác, phạm vi ứng dụng có thể tiếp tục mở rộng.

Vậy tương lai của hệ sinh thái này sẽ phát triển theo hướng nào? Cùng ELECFARM tìm hiểu trong những bài viết tiếp theo nhé.