Một chiếc drone bay trên cánh đồng, một thiết bị bay đang khảo sát công trình hay một phương tiện vận chuyển hàng hóa trên không có vẻ như là những ứng dụng hoàn toàn khác nhau. Nhưng nếu nhìn ở một góc độ rộng hơn, chúng có một điểm chung: đều đang khai thác không gian tầm thấp để thực hiện một hoạt động có giá trị.

Từ đây xuất hiện một khái niệm ngày càng được quan tâm: kinh tế tầm thấp.

Vậy kinh tế tầm thấp thực chất là gì? Nó có phải chỉ là nền kinh tế xoay quanh drone hay không? Và tại sao một khoảng không gian gần mặt đất lại có thể trở thành một lĩnh vực kinh tế mới?

Định nghĩa

Kinh tế tầm thấp (Low-altitude Economy) có thể hiểu là hệ sinh thái các hoạt động kinh tế được hình thành nhờ việc khai thác không gian tầm thấp bằng các phương tiện bay, công nghệ và hạ tầng phù hợp.

Không gian này có thể được sử dụng cho nhiều hoạt động như vận chuyển, khảo sát, giám sát, thu thập dữ liệu, nông nghiệp, kiểm tra công trình, cứu hộ, giải trí và các dịch vụ khác.

Điểm quan trọng nằm ở chữ “kinh tế”.

Một thiết bị bay tự nó chưa tạo thành kinh tế tầm thấp. Giá trị kinh tế xuất hiện khi thiết bị đó được đưa vào một quy trình sản xuất hoặc dịch vụ cụ thể.

“Tầm thấp” nghĩa là gì?

“Tầm thấp” ở đây không đơn giản có nghĩa là “bay thấp”.

Khái niệm này dùng để nói đến vùng không gian gần mặt đất được khai thác cho các hoạt động bay và kinh tế, với giới hạn độ cao cụ thể phụ thuộc vào từng quốc gia, quy định và loại phương tiện.

Khác với hàng không truyền thống, nơi máy bay thường hoạt động trên những đường bay và độ cao lớn, các phương tiện tầm thấp có thể hoạt động gần khu dân cư, đồng ruộng, công trường, nhà máy hoặc các khu vực sản xuất.

Chính sự gần mặt đất này tạo ra một đặc điểm rất khác:

phương tiện bay có thể tương tác trực tiếp hơn với các hoạt động trên mặt đất.

Một chuyến bay không chỉ nhằm đưa hành khách từ thành phố này đến thành phố khác. Nó có thể phục vụ trực tiếp cho một cánh đồng, một công trình, một tuyến đường hoặc một nhiệm vụ cụ thể.

Kinh tế tầm thấp có phải là “kinh tế drone”?

Không hoàn toàn.

Drone là một trong những công nghệ quan trọng của kinh tế tầm thấp, nhưng kinh tế tầm thấp rộng hơn ngành drone.

Có thể hình dung đơn giản:

Drone là phương tiện.

Kinh tế tầm thấp là hệ sinh thái khai thác không gian tầm thấp.

Trong hệ sinh thái đó có thể xuất hiện nhiều thành phần:

• Phương tiện bay.
• Động cơ và nguồn năng lượng.
• Cảm biến.
• Hệ thống điều khiển.
• Công nghệ định vị.
• Hệ thống truyền thông.
• Phần mềm.
• Dữ liệu.
• Hạ tầng mặt đất.
• Dịch vụ vận hành.
• Nhân lực kỹ thuật.

Vì vậy, sự phát triển của kinh tế tầm thấp có thể kéo theo sự phát triển của nhiều ngành công nghệ khác nhau.

Một hệ sinh thái thay vì một sản phẩm

Nếu nhìn vào một chiếc drone, chúng ta chỉ thấy một thiết bị.

Nhưng để thiết bị đó tạo ra giá trị, phía sau nó cần có cả một chuỗi.

Một chiếc drone khảo sát chẳng hạn, cần có:

khung và động cơ → bộ điều khiển → cảm biến → camera → hệ thống định vị → truyền dữ liệu → phần mềm → xử lý dữ liệu → dịch vụ khảo sát.

Nếu thiếu camera, thiết bị có thể không thực hiện được nhiệm vụ ghi hình.

Nếu thiếu hệ thống định vị, việc xác định vị trí sẽ khó khăn hơn.

Nếu thiếu phần mềm xử lý, dữ liệu thu được chưa chắc đã trở thành thông tin có giá trị.

Như vậy, giá trị kinh tế không nằm ở một linh kiện hay một thiết bị riêng lẻ mà được tạo ra từ sự kết nối của cả hệ thống.

Phạm vi kinh tế tầm thấp

Phạm vi của kinh tế tầm thấp khá rộng.

Quan sát và thu thập dữ liệu

Camera và cảm biến trên phương tiện bay có thể thu thập thông tin từ trên cao.

Dữ liệu này có thể được sử dụng trong khảo sát địa hình, lập bản đồ, kiểm tra công trình hoặc theo dõi sản xuất.

Nông nghiệp

Phương tiện bay có thể hỗ trợ quan sát đồng ruộng, theo dõi cây trồng, lập bản đồ hoặc thực hiện một số hoạt động chăm sóc cây trồng.

Xây dựng

Hình ảnh từ trên cao có thể hỗ trợ khảo sát, theo dõi tiến độ và kiểm tra công trình.

Kiểm tra hạ tầng

Những khu vực cao, khó tiếp cận hoặc tiềm ẩn rủi ro có thể được kiểm tra bằng thiết bị bay mang camera hoặc cảm biến.

Logistics

Phương tiện bay có thể được nghiên cứu để vận chuyển hàng hóa trong những điều kiện và phạm vi phù hợp.

Truyền thông và giải trí

Quay phim trên không, chụp ảnh và các chương trình biểu diễn bằng phương tiện bay cũng là những hoạt động tạo ra giá trị kinh tế từ không gian tầm thấp.

Giá trị của kinh tế tầm thấp

Một trong những điểm thú vị của kinh tế tầm thấp là không gian bay chỉ là phần nền.

Giá trị thực sự có thể đến từ những gì được thực hiện trong không gian đó.

Một chuyến bay có thể tạo ra:

hình ảnh → dữ liệu → thông tin → quyết định.

Một chuyến bay khác có thể tạo ra:

vận chuyển → giao hàng → dịch vụ logistics.

Một nhiệm vụ khác lại tạo ra:

quan sát → phát hiện vấn đề → bảo trì.

Vì vậy, cùng một công nghệ bay nhưng khi được kết hợp với những ngành khác nhau lại có thể tạo thành những mô hình kinh doanh hoàn toàn khác nhau.

Kinh tế tầm thấp kết nối nhiều ngành công nghệ

Đây cũng là lý do kinh tế tầm thấp không thể được nhìn nhận chỉ dưới góc độ hàng không.

Để một phương tiện bay hoạt động, cần đến cơ khí và động cơ.

Để điều khiển nó, cần điện tử và tự động hóa.

Để xác định vị trí và truyền dữ liệu, cần công nghệ định vị và viễn thông.

Để xử lý lượng dữ liệu lớn, cần phần mềm, điện toán và AI.

Khi tất cả được kết nối, một hệ sinh thái công nghệ mới hình thành.

Cơ khí + điện tử + tự động hóa + viễn thông + phần mềm + dữ liệu + hàng không

đó chính là một trong những nền tảng công nghệ của kinh tế tầm thấp.

Từ “vùng trời” thành “hạ tầng kinh tế”

Trước đây, không gian trên mặt đất thường được nhìn nhận như một môi trường để máy bay đi qua.

Nhưng với sự phát triển của các phương tiện bay nhỏ và công nghệ tự động hóa, không gian gần mặt đất có thể trở thành một hạ tầng phục vụ sản xuất và dịch vụ.

Một cánh đồng có thể được kết nối với thiết bị bay.

Một công trường có thể được kết nối với hệ thống khảo sát trên không.

Một kho hàng có thể được kết nối với phương tiện vận chuyển.

Một hệ thống giao thông có thể được kết nối với dữ liệu thu thập từ trên cao.

Khi đó, không gian tầm thấp không còn đơn thuần là “khoảng không phía trên mặt đất” mà trở thành một phần của hệ thống kinh tế.

Lời kết

Kinh tế tầm thấp là hệ sinh thái các hoạt động kinh tế khai thác không gian tầm thấp thông qua phương tiện bay, công nghệ, dữ liệu, hạ tầng và dịch vụ.

Drone là một thành phần quan trọng nhưng không phải toàn bộ kinh tế tầm thấp.

Điều đáng chú ý nhất của lĩnh vực này nằm ở khả năng kết nối không gian trên không với hoạt động dưới mặt đất, từ đó tạo ra những cách thức mới để khảo sát, sản xuất, vận chuyển, kiểm tra và cung cấp dịch vụ.

Vậy drone thực sự tham gia vào hệ sinh thái này như thế nào? Một chiếc drone tạo ra giá trị kinh tế bằng cách nào?

Đó sẽ là câu hỏi tiếp theo mà ELECFARM cùng tìm hiểu trong bài “Drone tham gia vào kinh tế tầm thấp như thế nào?”.